Po śmierci Józefa Stalina w 1953 roku system komunistyczny zaczął łagodnieć. Był to stopniowy koniec okresu stalinizmu w Polsce. Zaczęto odchodzić od kultu jednostki. Krytykowano nadużycia aparatu bezpieczeństwa. Złagodzono cenzurę. Wypuszczono z więzienia Władysława Gomułkę.

Zmiany polityczne nie złagodziły napięć społecznych. Błędy planu sześcioletniego doprowadziły do obniżenia poziomu życia obywateli. Efektem tego było wystąpienie poznańskich robotników w czerwcu 1956 roku. 

Wydarzenia Poznańskiego Czerwca wpłynęły na dalsze przemiany w Polsce. W październiku 1956 r, rozpoczęto odwilż polityczną. Władysław Gomułka został wybrany na I sekretarza PZPR. Spotkało się to z zadowoleniem społeczeństwa, które upatrywało w tym szansę na poprawę sytuacji zwykłych obywateli.

W ramach odwilży październikowej zwolniono więźniów politycznych oraz prymasa Wyszyńskiego, zreformowano aparat bezpieczeństwa oraz złagodzono politykę gospodarczą, m.in. rezygnując z forsowania przemysłu ciężkiego i kolektywizacji rolnictwa.