Rola instytucji kościelnych i religii katolickiej w rozwoju kultury i życia umysłowego w średniowiecznej Europie:

Rozwój struktur kościelnych na terenach europejskich przyczynił się do stworzenia jednolitego kręgu cywilizacyjnego skupionego wokół zasad religii chrześcijańskiej. Ideom religijnym podporządkowany był każdy aspekt życia. To dzwony bijące na nabożeństwa wskazywały ludziom porę dnia. Sfery życia codziennego, postępowanie ludzi uzależnione były od nauk przekazywanych z kościelnych ambon. 

Od początku rozwoju Kościoła Katolickiego w Europie Zachodniej duchowieństwo stanowiło elitę intelektualną, która zasilała kręgi doradców monarszych. Wynikało to z obowiązku duchownych i zakonników do zgłębiania pism teologicznych oraz filozoficznych. Dbali o dorobek antycznych myślicieli oraz teologów chrześcijańskich, dzięki czemu stworzyli materie podlegającą nauczaniu. Z tego powodu to właśnie w kręgach duchownych powstały pierwsze szkoły. Dzięki nim umiejętność czytania  i pisania powracała do łask oraz powszechnie używana w czasach antycznych łacina znów stawała się zrozumiała. Ponadto popularyzowali osiągnięcia starożytnych myślicieli i dorobek kultury rzymskiej i greckiej, który wzbogacał kulturę średniowieczną oraz napędzał jej rozwój.