Okoliczności dojścia do władzy Józefa Stalina

• Od czasów rewolucji w 1917 r. na czele rządu i partii komunistycznej stał Włodzimierz Lenin. Wspólnie z nim rządziła grupa najbliższych współpracowników - Grigorij Zinowiew, Lew Kamieniew oraz Nikołaj Bucharin. 
• Po śmierci Lenina w 1924 r. wśród bolszewików rozpoczęła się walka o władzę. Stalin zaczął się wówczas pozbywać swoich przeciwników. 
• Do początku lat 30. XX wieku Stalin wyeliminował swoich rywali z partii - m.in. Lwa Trockiego, Lwa Kamieniewa oraz Grigirija Zinowjewa, po czym przejął pełnię władzy. 
• Przywódca komunistyczny usuniętych z partii przywódców bolszewickich zastąpił oddanymi sobie funkcjonariuszami. W tym czasie głównym narzędziem dyktatora w walce z opozycją stała się tajna policja polityczna - OGPU, przekształcona w 1934 r. w NKWD. 

Działania Stalina miały ogromny wpływ na charakter władzy bolszewickiej w Rosji. Już w walce o tytuł I sekretarza Stalin wykorzystywał terror, który stał się cechą charakterystyczną jego dyktatorskiego panowania, aż do śmierci w latach 50. Wycofano się z polityki NEP'u, rozbudowano tajną policję polityczną, podobnie jak system gułag.