Początki ruchu socjalistycznego na ziemiach polskich i na emigracji:

• Sytuacja życiowa robotników w drugiej połowie XIX w. była bardzo trudna. Codzienność stanowiły niskie płace i długie godziny zatrudnienia, brak umów o pracę i ubezpieczeń oraz trudne warunki mieszkaniowe. Stan ten najszybciej wywołał reakcję w Królestwie Polskim, w którym zareagowała polska młoda inteligencja, w tym absolwenci rosyjskich uniwersytetów pod wpływem tamtejszego socjalizmu.