Woluntaryzm to charakterystyczne dla św. Augustyna stanowisko filozoficzno-etyczne, wedle którego działania moralne człowieka są uzależnione w pierwszej kolejności od wolnej woli. Kluczowa dla moralności jest więc wolna wola, ponieważ to za jej sprawą człowiek dokonuje nieskrępowanego wyboru między dobrem a złem, szczęściem prawdziwym a pozornym czy między przylgnięciem do Boga a wybraniem egoistycznej miłości do siebie samego i dóbr ziemskich. Pogląd zwany woluntaryzmem zakłada, że wola ma pierwszeństwo względem rozumu.

Natomiast intelektualizm etyczny odmiennie, uważa rozum i wiedzę za najważniejsze dla moralności. Intelektualizm etyczny jest charakterystyczny dla filozofii i etyki Sokratesa, który głosił, że wiedza i cnota są ze sobą tożsame. W myśl intelektualizmu etycznego przyjmuje się, że ten, kto wie, czym jest dobro, automatycznie postępuje w sposób dobry (moralnie godziwy). Zło wynika zaś z niewiedzy.