Znaczenie słowa „sofista”:

Słowo „sofista” odnosi się do określania wędrownych nauczycieli ze starożytnej Grecji, którzy za odpowiednimi opłatami uczyli retoryki, polityki, etyki i filozofii. Mianem sofistów określa się ponadto nurt filozoficzny starożytnej Grecji, którego przedstawiciele byli skupieni na tematyce człowieka i społeczeństwa, głosząc najczęściej relatywizm i sensualizm. Sofiści zostali z czasem ostro skrytykowani przez Platona i Arystotelesa. Początkowo utożsamiano ich więc z „uczonymi”, lecz później, za sprawą skierowanej przeciwko nim krytyki, w świadomości społecznej funkcjonowali jako „pseudouczeni”. Przykładami sofistów starożytnych mogą być: Protagoras, Gorgiasz, Prodikos i Hippiasz. Dodatkowo, po czasy współczesne przez „sofistę” można rozumieć w ogólności kogoś, kto dowodzi nieprawdziwych tez przy pomocy fałszywych argumentów.

	Podobieństwa	Różnice
sofista - filozofia	podejmowanie refleksji nad człowiekiem i sprawami społecznymi; korzystanie z rozumowania; przeprowadzanie argumentacji; usiłowanie dowodzenia własnych tez; tworzenie pewnych koncepcji o charakterze teoretycznym	sofiści skupiali się na sprawach człowieka i społeczeństwa, zaś filozofia bada całość rzeczywistości, zajmując się bytem jako bytem i jego najbardziej podstawowymi uwarunkowaniami; w filozofii występuje wiele podejść do prawdy i moralności, a sofiści zazwyczaj preferowali jedno rozwiązanie - tzn. relatywizm; filozofia z założenia ma na ogół dociekać prawdy bezinteresownie, natomiast sofiści prowadzili swoją działalność dla określonych zysków (na przykład po to, by wywierać wpływ na innych czy dla pieniędzy); filozofia oprócz aspektów praktycznych jest zorientowana teoretycznie - sofista zaś wyraźnie preferuje skupianie się na praktyce
sofista - sofistyka	wykorzystywanie w dyskusjach wieloznaczności pojęć; czasami dopuszczanie się świadomego udowadniania czegoś, co jest fałszywe	sofista może być rozumiany jako przedstawiciel sofistyki, a sofistyka jako szerszy ruch umysłowy w starożytnej Grecji; w sofistyce rozumianej jako metoda argumentacji stosuje się tzw. sofizmaty, czyli zwodnicze i pozorne dowody, tymczasem sofista pojmowany jako starożytny myśliciel nie zawsze świadomie wprowadzał w błąd
sofista - sofizmat	sofiści faktycznie korzystali z tzw. sofizmatów	sofista to wędrowny nauczyciel ze starożytnej Grecji i przedstawiciel nurtu zwanego sofistyką, zaś sofizmat jest wypowiedzią bądź sformułowaniem, w którym świadomie został ukryty błąd rozumowania nadający pozory prawdy fałszywym twierdzeniom