Przyczyny kryzysu gospodarczo-politycznego Związku Sowieckiego i innych krajów bloku wschodniego pod koniec lat 80. XX w. to np.:

• Gospodarczy zastój - gospodarka centralnie planowana, która była głównym modelem ekonomicznym w krajach socjalistycznych, okazała się niewydolna i nieskuteczna. Brak konkurencji, biurokracja, nadmierne centralizowanie decyzji ekonomicznych i brak bodźców do innowacji doprowadziły do stagnacji gospodarczej;