Po rewolucji lutowej w Rosji nastał czas funkcjonowania dwóch ośrodków władzy Rządu Tymczasowego oraz Tymczasowego Komitetu Wykonawczego, który reprezentował Radę Delegatów Robotniczych i Żołnierskich. Początkowo duży wpływ na decyzję Rady posiadali członkowie partii socjalistycznych, z czasem rolę wiodącą uzyskali bolszewicy, na czele których stał Włodzimierz Lenin.
W kwietniu 1917 r. Włodzimierz Lenin opublikował tzw. tezy kwietniowe, w których przedstawił swój program polityczno-społeczny. Jego celem było obalenie demokratycznego Rządu Tymczasowego i przejęcie pełnej władzy w państwie przez Radę Delegatów Robotniczych i Żołnierskich.
Jesienią 1917 r. bolszewicy przeprowadzili zbrojny przewrót, który w historiografii nazywany jest rewolucją październikową. W nocy z 6 na 7 listopada (według kalendarza juliańskiego z 24 na 25 października) na znak wystrzałów z okrętu Aurora bolszewicy opanowali najważniejsze punkty w Piotrogrodzie. Udało im się m.in. zdobyć Pałac Zimowy oraz aresztować ministrów zasiadających w Rządzie Tymczasowym.
Po obaleniu Rządu Tymczasowego odbył się II Ogólnorosyjski Zjazd Delegatów Robotniczych, na którym podjęto decyzję o powstaniu Rady Komisarzy Ludowych. Na czele Rady stanął Włodzimierz Lenin. W kolejnych dniach rewolucji uchwalono kolejne dokumenty, którym celem było uzyskanie szerszego poparcia dla bolszewików. Był to dekret o pokoju, który informował o wycofaniu się Rosji z działań wojennych oraz dekret o ziemi, którego celem było nadanie ziemi chłopom.
Pod koniec 1917 r. przeprowadzono wybory do Zgromadzenia Konstytucyjnego, które zakończyły się porażką bolszewików. Odpowiedzią Lenina na to wydarzenie była decyzja o rozwiązaniu Zgromadzenia. Rozpoczęto wówczas rozprawę z opozycjonistami oraz wdrożyli szereg represji wobec oskarżonym o wspieranie dawnego reżimu.
Okoliczności przejęcia władzy przez Benita Mussoliniego we Włoszech:
- W trakcie I wojny światowej Włochy poniosły bardzo duże koszty materialne i ofiary ludzkie. Jednocześnie nie uzyskały tak dużych korzyści, jak tego oczekiwały i nie zrealizowały w konsekwencji swoich mocarstwowych ambicji. Sytuacja gospodarcza po wojnie była bardzo trudna. Wśród chłopów i robotników nastroje były radykalne, dochodziło do strajków i starć z policją.
- Grupą głośni manifestującą swoje niezadowolenie byli kombatanci - niedawni żołnierze. Bezrobotni, często nie mogli znaleźć dla siebie miejsca w powojennym społeczeństwie. Część z nich wstępowała do związków kombatanckich, na bazie których narodził się we Włoszech ruch faszystowski. Na jego czele na początku 1919 r. stanął Benito Mussolini.
- W październiku 1922 r. włoscy faszyści przygotowali marsz na Rzym, w wyniku którego król Wiktor Emanuel III przekazał Mussoliniemu funkcję premiera, a parlament powierzył mu na rok urząd dyktatora. Dzięki tej funkcji Mussolini mógł przeprowadzić w państwie zmiany ustrojowe, które zagwarantowały partii faszystowskiej zwycięstwo w najbliższych wyborach.
- W 1924 r. faszyści pod wodzą Mussoliniego wygrali wybory parlamentarne, ograniczyli rolę parlamentu i przystąpili do budowy państwa totalitarnego.
Droga Adolfa Hitlera do władzy w Niemczech:
- W wyniku klęski Niemiec w I wojnie światowej zmienił się zasadniczo ustrój polityczny państwa. W pierwszych latach istnienia Republiki Weimarskiej panował potężny chaos polityczny, połączony z kryzysem finansowym państwa. Niemiecka scena polityczna targana była walkami partyjnymi, przeważnie przenoszonymi na ulice. W takiej atmosferze politycznej dojrzewał w Bawarii nowy ruch społeczno-polityczny o charakterze nazistowskim. Zasady narodowego socjalizmu, określanego jako nazizm zostały sformułowane przez Adolfa Hitlera w książce "Mein Kampf", którą napisał w więzinnej celi.
- W 1920 r. powołano Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partię Robotniczą (NSDAP). Jej przywódca - Adolf Hitler nie zdobył początkowo szerszego poparcia społecznego. NSDAP nie posiadało początkowo jasnej tożsamości programowej, skupiało głównie rozwścieczonych dyktatem wersalskim przeciwników niemieckiej demokracji.
- Szansa na przejęcie władzy pojawiła się na przełomie lat 20. i 30., kiedy to w Niemczech i na świecie wybuchł wielki kryzys gospodarczy. Społeczeństwo niemieckie stało się wówczas bardziej otwarte na radykalne hasłe populistyczne, głoszone przez nazistów.
- W wyniku wyborów przeprowadzonych do Reichstagu w 1930 r. NSDAP uzyskało 18% poparcie i zajęło drugie miejsce po socjaldemokratach.
- W czasie kolejnych wyborów, przeprowadzonych latem 1932 r. NSDAP zdobyło już 37% poparcie, a tym samym najsilniejszą pozycję w Reichstagu.
- 30 stycznia 1933 r. prezydent Republiki Weimarskiej - Paul von Hindenburg powierzył Hitlerowi urząd kanclerza. Datę tę uznaje się za moment przejęcia władzy w Niemczech przez Adolfa Hitlera.
Cezary Kulczyński
Nauczyciel historii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

