Najważniejsze pojęcia związane z kulturą PRL:

• kultura była kontrolowana przez władzę;
• kultura była narzędziem władzy służącym do indoktrynacji społeczeństwa, miała służyć budowie "socjalistycznej świadomości" społeczeństwa" - przekonania o wyższości socjalizmu nad innymi ustrojami;
• kultura była również narzędziem w stworzeniu nowego człowieka - homo sovieticus - całkowicie podporządkowanego komunistycznym władzom;
• ograniczono wolność słowa;
• zaostrzono cenzurę;
• telewizja, radio, kina, teatry oraz sale koncertowe należały do państwa. To kierownictwo partii decydowało o ich repertuarze;
• rozwijał się socrealizm, który miał pokazywać zapał Polaków w budowie nowego ustroju, wskazywać wroga klasowego, chwalić potęgę socjalistycznego państwa i jego gospodarki;
• po 1956 roku powstała tzw. polska szkoła filmowa, pokazująca - w miejsce zbiorowości - losy zwykłego człowieka uwikłanego w dramatyczne niekiedy wybory;
• sprawdzeniu przez cenzorów podlegały wszystkie przeznaczone do druku wydawnictwa i że aż do początku lat 80. ingerencji w żaden sposób nie zaznaczano;
• lata 80. przyniosły niespotykany wcześniej rozwój kultury niezależnej, rozwijała się twórczość amatorska, powstawały wiersze i piosenki;
• wprowadzenie stanu wojennego skłoniło znaczna część ludzi kultury do wypowiedzenia posłuszeństwa władzy - aktorzy rozpoczęli bojkot telewizji, pisarze wydawać książki w drugim obiegu, w którym ukazało się ponad 6 tys. tytułów książek i innych publikacji.