Przemiany społeczne 

• Szlachta - w wyniku upadku powstań narodowych utraciła swoją dotychczasową pozycję w społeczeństwie. Carskie represje, konfiskata majątków oraz uwłaszczenie chłopów - pozbawiły szlachtę większości dotychczasowych praw oraz uzyskiwanych dochodów. Jej najuboższa część, czyli gołota - została zmuszona do przeniesienia się do miast i podjęcia tam pracy. Ze szlachty średniej uformowało się natomiast ziemiaństwo - właściciele majątków ziemskich.
• Chłopi, którzy nie mieli własnej ziemi (po uwłaszczeniu), szukali zatrudnienia w miastach. Wraz z uboższymi mieszkańcami miast tworzyli nową warstwę społeczną, zostawali - robotnikami.
• Z dawnego stanu mieszczańskiego wyłoniła się burżuazja - właściciele fabryk, banków, bogaci kupcy.
• Powstała nowa klasa społeczna - inteligencja. Tworzyli ją dobrze wykształceni: pisarze, artyści, dziennikarze, nauczyciele, lekarze, inżynierowie oraz prawnicy.