15 grudnia 1948 r. odbył się kongres zjednoczeniowy i z połączenia PPS i PPR powstała Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR). 

Zjednoczenie partii było fikcją, w istocie nastąpiło bowiem wchłonięcie PPS przez PPR. Świadczył o tym program partii, preferujący wyłącznie ideologię komunistyczną w jej stalinowskiej wersji oraz fakt, że we władzach nowej organizacji większość stanowisk kierowniczych przypadła przedstawicielom PPR. Wśród członków KC PZPR  $\frac{2}{3}$  stanowili komuniści.  W ten sposób w Polsce powstał system monopartyjny -