Narodziny i kształtowanie się ruchu socjalistycznego na ziemiach polskich:

Najwcześniej ruch socjalistyczny ukształtował się w zaborze rosyjskim pod wpływem polskich studentów studiujących w Rosji, jak i ze środowiska polskich emigrantów, którzy reprezentowali "czerwonych". Pod koniec lat 70. XIX wieku zaczęły powstawać pierwsze kółka socjalistyczne. Głównymi adresatami ich postulatów miały stać się środowiska robotnicze. Socjaliści głosili bowiem konieczność poprawy bytu tej warstwy społecznej poprzez szereg reform socjalnych. Ze względu na powszechny zakaz jakiejkolwiek polskiej działalności politycznej ruch socjalistyczny miał znaczne trudności w upowszechnianiu swoich idei. Wielokrotnie jego przedstawiciele byli aresztowani, co wymogło na socjalistach działanie w konspiracji.