Sposoby, na jakie Polacy bronili się przed germanizacją:

• Pod wpływem działań metropolity gnieźnieńskiego Floriana Stablewskiego Kościół katolicki odbudował swoje wpływy i aktywnie włączył się w obronę polskości.
• W obronie polskiego języka w 1901 r. wybuchł strajk dzieci we Wrześni. Główną przyczyną strajku było wprowadzenie języka niemieckiego w czasie lekcji religii. Polskie dzieci odmawiały tak prowadzonej nauki.