Zjawiska gospodarcze w Europie Zachodniej w XVI i XVII w.:

Pozytywne:

• Zanik pańszczyzny.
• Wzrost liczby mieszkańców miast.
• Podniesienie wydajności produkcji rolnej.
• Rozwój handlu dalekomorskiego.

Negatywne:

• Wysoka inflacja.
• Wzrost cen żywności.
• Zubożenie ludności.
• Spadek siły nabywczej pieniądza.
• Rozwój handlu niewolnikami.