- powstanie ukształtowało pokolenie ludzi, w których poczucie polskości zagościło na stałe;

- uczestnicy powstania po odbyciu kar, stawali się ważnymi jednostkami w życiu politycznym i naukowym;

- powstanie styczniowe zapoczątkowało debatę między historyczną szkołą krakowską i warszawską; 

- doszło do szybszego uwłaszczenia chłopów w zaborze rosyjskim, gdyby nie powstanie, nie wiadomo kiedy by to miało miejsc;

- po powstaniu styczniowym rozpoczęła się edukacja polskiego ludu prowadzona przez pozytywistów;

- powstanie styczniowe dzięki Józefowi Piłsudskiemu stało się mitem założycielskim odrodzonej Polski, jednoczącym Polaków.

- na ziemiach objętych powstaniem chłopi otrzymali ziemię, formalnie z rąk caratu, ale na warunkach podyktowanych przez Rząd Narodowy;

- uwłaszczenie zapoczątkowało kształtowanie świadomości obywatelskiej wśród chłopów.

- powstanie styczniowe zakończyło się klęską polityczną, materialną i moralną;

- zginęło tysiące ludzi, w tym ci najbardziej "wartościowi";

- emigracja z Polski;

- zniszczenie polskich wsi i miasteczek; 

- zubożenie finansowe kraju;

- represje polityczne;

- rusyfikacja.

- uwłaszczenie chłopów było niezbędne dla pchnięcia gospodarki naprzód, ale dokonałoby się ono i bez powstania;

- integrująca rola powstań nasycających świadomość społeczną retoryką walki, bohaterstwa, poświęcenia i ofiary. 

- uwłaszczenie chłopów utrwaliło niekorzystną z punktu widzenia gospodarczego strukturę agrarną (rozdrobnienie gruntów);

- represje po powstaniu hamowały rozwój nowoczesnego narodu i utrudniały uczenie się nowoczesnej kultury ekonomicznej;

- podejmowanie ryzyka z punktu widzenia narodu stało się nieopłacalne.