Przełomowe wydarzenia dla rozwoju ruchu socjalistycznego na ziemiach polskich:

• Rozwój przemysłu na ziemiach Królestwa Polskiego w II połowie XIX w. doprowadził do ukształtowania się licznej grupy robotników. Warunki ich pracy oraz egzystencji były bardzo trudne.
• W latach 80. XIX w. powstały pierwsze tajne organizacje, dążące do polepszenia sytuacji  pracowników przemysłowych. Nawiązywały one do zasad głoszonych przez marksizm.
• 1882 r. - Ludwik Waryński założył pierwszą na ziemiach polskich partię polityczną - Socjalno-Rewolucyjną Partię „Proletariat" (I Proletariat). Partia prowadziła działalność do 1886 r.
• 1888 r. - Marcin Kasprzak i Ludwik Kulczycki utworzyli Polską Socjalno-Rewolucyjną Partię „Proletariat" (II Proletariat), która przetrwała do 1893 r.
• 1892 r. - zjazd w Paryżu. Utworzono wówczas Polską Partię Socjalistyczną (PPS). Wśród jej działaczy znaleźli się: Józef Piłsudski, Stanisław Wojciechowski oraz Bolesław Limanowski. Wkrótce PPS stała się największą i najsilniejszą polską partią lewicową.
• 1893 r. - powstała Socjaldemokracja Królestwa Polskiego (SDKP). Założyli ją: Julian Marchlewski, Róża Luksemburg i Adolf Warski. Od 1900 ugrupowanie przyjęło nazwę Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL).
• 1897 r. - na obszarze Galicji powstała Polska Partia Socjalno-Demokratyczna Galicji i Śląska (PPSD). Na jej czele stanął Ignacy Daszyński.