Reformy Stanisława Augusta Poniatowskiego:
| reformy 1764-1766 |
|
- sejm konwokacyjny i reformy Familii Czartoryskich; - utworzenie Komisji Skarbowych: Koronnej i Litewskiej oraz Komisji Wojskowej Koronnej w celu ograniczenia samowoli hetmanów i podskarbich; - zniesienie ceł prywatnych i wprowadzenie jednolitego cła generalnego na granicach państwa; - uchwalenie lustracji królewszczyzn; - reforma systemu podatkowego powodująca wzrost podatków do skarbu; - przedłużenie trwania konfederacji sejmowej w celu uchwalenia następnych reform większością głosów (podczas konfederacji liberum veto nie obowiązywało); - w 1764 roku utworzono Komisję Wojskową Litewską; - w 1765 roku król ufundował Szkołę Rycerską; - w 1766 roku marszałkom i kanclerzom przydano asesorów z głosem stanowiącym, przekształcając te urzędy w instytucje kolegialne; - w 1766 roku powstała Komisja Mennicza zajmująca się sprawami monetarnymi; - nad uporządkowaniem Warszawy pracowała utworzona Komisja Brukowa. |
| przeciw reformom (1766-1772) |
|
- zmiany w Rzeczypospolitej wywołały przeciwdziałanie mocarstw; - król pruski spowodował zniesienie cła generalnego; - Prusy i Petersburg wykorzystały kwestię równouprawnienia decydentów do skłócenia dworu z konserwatywną magnaterią i szlachtą katolicką; - kryzys lat 1676-1768 (zbrojna interwencja rosyjska, utworzenie dysydenckich konfederacji w Słucku i Toruniu oraz katolickiej w Radomiu) doprowadziły do uchwalenia przez sejm nowych zasad ustrojowych:
|
| reformy sejmu rozbiorowego 1773-1775 |
|
- formalne zrzeczenie się zajętego w I rozbiorze terytorium państwa, zaakceptowanie gwarancji trzech sąsiednich mocarstw oraz kurateli Rosji; - powołanie Komisji Edukacji Narodowej w 1773 roku; - ustanowienie Rady Nieudającej w 1775 roku, która miała zająć się kierowaniem administracji państwa. |
| reformy z lat 1776-1788 |
|
- zlikwidowano pozostawione pod wpływem hetmanów Komisje Wojskowe; - armię podporządkowano Radzie Nieustającej; - Departament Wojskowy Rady Nieostającej rozpoczął niezbędną modernizację wojska; - w latach 1776-1778 opracowano kodyfikację polskiego prawa sądowego pod kierunkiem Andrzeja Zamoyskiego (odrzucona na sejmie w 1780 roku); - przeprowadzenie humanitarnych reform w więziennictwie; - otoczono troską szpitalnictwo; - utworzono stałą służbę dyplomatyczną; - utworzono sprawną pocztę; - powstał aparat skarbowy. |
| reformy Sejmu Czteroletniego 1788-1792 |
|
- likwidacja Rady Nieustającej; - Konstytucja 3 maja wprowadziła trójpodział władzy; - wprowadzono dziedziczność tronu; - zmiana położenia mieszczan (z miast królewskich), przyznano im nietykalność osobistą, prawo do nabywania dóbr ziemskich, dostęp do rang oficerskich, godności duchownych, stanowisk urzędniczych i adwokatury; - chłopom zagwarantowano opiekę prawa i rządu krajowego; - nałożono nowe podatki - tzw. ofiara dziesiątego lub dwudziestego grosza (podatek nałożony na właściciel, nie chłopów); - powiększenie liczby wojska (planowano zorganizowanie 100-tysięcznej armii, jednak do wybuchu wojny w 1792 roku wystawiono niespełna 60 tys. żołnierzy). |
Aleksandra Rajchel-Radosz
Nauczycielka historii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

