Konfederacja barska, która została zawiązana w 1768 r. w opiniach niektórych historyków uchodzi za pierwsze powstanie narodowe. Wiążę się to z hasłami obrony wiary katolickiej oraz suwerenności kraju, które przyświecały konfederatom walczącym ze zbyt dużą ingerencją Rosji w sprawy Rzeczpospolitej i poszerzaniem praw innowierców. 

Konfederacja targowicka została zawiązana w 1792 r. przez grupę szlachciców sprzeciwiających się reformom wprowadzonym przez Konstytucję 3 maja. W historiografii uznawana jest za zdradę narodową, ponieważ w walce o swoje racje odwołali się do carycy Katarzyny II, która wprowadziła swoje wojsko na tereny Rzeczpospolitej i wszczęła wojnę zakończoną kolejnym rozbiorem Rzeczpospolitej.