Wyjątkowość poglądów Ottona III polegała na tym, że władca wyobrażał sobie swoje przyszłe królestwo jako odrodzone cesarstwo rzymskie obejmujące cały chrześcijański świat. W skład państwa miały wejść na równych prawach: Italia, Niemcy, Francja oraz zachodnia Słowiańszczyzna. Stolicą imperium miał zostać Rzym. Koncepcja ta stanowiła połączenie idei jedności chrześcijańskiej Karolingów oraz nadziei na odrodzenie potęgi starożytnego Rzymu. 

W poprzednich latach Henryk I dążył do ograniczenia samodzielności możnowładców, a także umocnienia autorytetu władzy monarszej. Zamierzał zapewnić królestwu niemieckiemu międzynarodowe znaczenie. Politykę tę, kontynuował jego syn - Otton I, który organizował wyprawy na obszary zamieszkane przez Słowian połabskich. Rozgromił koczownicze plemiona węgierskie (bitwa na Lechowym Polu) i narzucił zwierzchność lenną książętom czeskim, a także polskiemu księciu Mieszkowi I. W przeciwieństwie do swego poprzednika, Otton III utrzymywał przyjazne stosunki z polskim księciem - Bolesławem Chrobrym. Zachodnia Słowiańszczyzna miała wejść w skład jego uniwersalnego imperium. Polityka prowadzona przez młodziutkiego księcia Ottona III wzbudzała krytykę niemieckich możnowładców, ponieważ ziemie na wschód od Łaby, uważali oni za tereny przeznaczone do podboju. Idea uniwersalizmu cesarskiego stanowiła zagrożenie dla niezależności książąt niemieckich.