W poznaniu dziejów starożytnych ogromne znaczenie mają nauki pomocnicze historii, które  to mają za zadanie wspierać pracę historyka w zakresie rozumienia przez niego źródeł, z którym on korzysta, a także wspierają go w wyborze odpowiednich metod służących do przeprowadzenia badań historycznych. W przypadku badań nad okresem starożytności bardzo ważną nauką pomocniczą historii jest archeologia, której celem jest odtworzenie społeczno-kulturowych zjawisk występujących w przeszłości. Nauka ta oscyluje na źródeł archeologicznych znajdujących się w ziemi, pod ziemią lub w wodzie. Tym samym archeologowie pochylają się nad każdą pozostałością materialną po działaniach człowieka. W związku na cel archeologii, wiąże się ona bardzo silnie z historią, ponieważ obie nauki dążą do poznania zjawisk występujących w minionych wiekach. 

Historyków czasów starożytnych w swoich badaniach musi również sięgać do następujących dyscyplin wiedzy:

• numizmatyki, 
• etnologii, 
• antropologii, 
• archeologii prawa, 
• chronologii, 
• dyplomatyki, 
• genealogii, 
• geografii historycznej, 
• heraldyki, 
• weksylologii, 
• falerystyki, 
• neografia, 
• sfragistyka, 
• źródłoznawstwo, 
• kryptografia, 
• papirologia, 
• epigrafika.