Pozycja władcy wobec szlachty w XIV i XV wieku:

Pod wpływem wygaśnięcia dynastii Piastów nowi władcy musieli zadbać o to, by w jakiś sposób zalegalizować swoje rządy oraz zapewnić dziedziczność swoim potomkom. Aby to osiągnąć od czasów Ludwika Węgierskiego rozpoczyna się proces uprzywilejowania wyższych warstw społecznych. W 1374 roku król Ludwik wydał przywilej koszycki, na mocy którego szlachta polska wyrażała zgodę na odziedziczenie tronu przez córkę Ludwika. W zamian uzyskiwała zwolnienie z ciężarów wobec władcy z wyjątkiem płacenia 2 gr. z łana kmiecego. Taką politykę kontynuował Władysław Jagiełło, który jako władca elekcyjny nie miał mocnego stronnictwa, które zapewniałoby mu swobodę w decyzjach politycznych. W 1430 roku wydał przywilej jedlnieńsko - krakowski, na mocy którego szlachta uzyskała nienaruszalność osobistą i majątkową. Poprzez to nadanie król Władysław starał się zapewnić dziedziczność tronu swojemu najstarszemu synowi Władysławowi.

• Stopniowy rozrost udogodnień szlacheckich spowodował osłabienie pozycji monarchy w państwie i wzmocnienia wpływów warstw możnych.