Proces formowania się polskiej demokracji do 1997 r. 

Mimo, że w 1989 r. premierem rządu został Tadeusz Mazowiecki, to jednak resorty siłowe w dalszym ciągu były podporządkowane komunistom. Generał Czesław Kiszczak kierował MSW, natomiast gen. Florian Siwicki - MON. Dochodziło do wielu nadużyć i zatajania zbrodni systemu komunistycznego. Celowo niszczono i palono akta wytworzone przez bezpiekę.

29 XII 1989 r. przyjęto historyczną nazwę państwa - Rzeczpospolita Polska. W godle znowu pojawił się Orzeł Biały w złotej koronie. Zlikwidowano cenzurę, Służbę Bezpieczeństwa przekształcono w Urząd Ochrony Państwa (UOP), jego funkcjonariuszy poddano weryfikacji. Rozwiązano ZOMO i ORMO, a MO zmieniła nazwę na „policja”. Zniesiono święta komunistyczne a przywrócono obchody: 3 maja i 15 sierpnia.

W I 1990 r. odbył się ostatni zjazd PZPR (rozwiązano partię). W jej powstała Socjaldemokracja Rzeczypospolitej Polskiej (SdRP), przekształcona następnie w Sojusz Lewicy Demokratycznej (SLD).

Podjęta przez Lecha Wałęsę decyzja o budowie systemu wielopartyjnego („wojna na górze”), spowodowała rozłam w obozie solidarnościowym. Rozpadł się on na dwa postsolidarnościowe ugrupowania polityczne: Porozumienie Centrum (prawicowo-konserwatywny) oraz Ruch Obywatelski Akcja Demokratyczna (centrowy). 

W XII 1990 r. przeprowadzono pierwsze powszechne i wolne wybory prezydenckie, w których zwyciężył Lech Wałęsa. 22 XIII 1990 r. ostatni prezydent RP na Uchodźstwie - Ryszard Kaczorowski przekazała Lechowi Wałęsie insygnia prezydenckie II RP.

W 1991 r. odbyły się pierwsze w pełni wolne wybory parlamentarne, w wyniku których nastąpiło rozdrobnienie sejmu. Kolejne przedterminowe wybory, które odbyły się w 1993 r. przyniosły zwycięstwo postkomunistom z SLD, którzy zawarli koalicję z PSL. Wybory prezydenckie w 1995 r. zakończyły się porażką Lecha Wałęsy. Prezydentem został Aleksander Kwaśniewski. 

2 IV 1997 r. Zgromadzenie Narodowe uchwaliło Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, która wprowadziła trójpodział władzy i określiła III RP jako „demokratyczne państwo prawne” oraz „dobro wspólne wszystkich obywateli”, w którym „władza zwierzchnia należy do Narodu”.