Stalin dał się zaskoczyć Hitlerowi, ponieważ do 1941 r. Związek Radziecki oraz III Rzesza ściśle ze sobą współpracowały. Oba kraje prowadziły również intensywną wymianę handlową. Z ZSRR do Niemiec płynęły dostawy wielu surowców potrzebnych w przemyśle zbrojeniowym, m.in. ropy naftowej i rud metali.

Sowiecki dyktator był pewien, że Hitler nie zaatakuje ZSRR, dopóki nie pokona Wielkiej Brytanii. Tymczasem, błyskawiczne pokonanie Francji zachęciło Führera do dalszych podbojów, tym razem na wschodzie.

Od wiosny 1941 r. na biurku Stalina lądowały raporty szpiegów ostrzegających przed niemiecką agresją, ale dyktator zlekceważył je wszystkie.