Proces kształtowania się centralnego ośrodka polskiej władzy państwowej:
- 7 października 1918 r. - Rada Regencyjna wydała manifest, w którym zapowiedziała "utworzenie niepodległego państwa obejmującego wszystkie ziemie polskie, z dostępem do morza".
- 6/7 listopada 1918 r. - powołano Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej (rząd lubelski). Premierem został Ignacy Daszyński. Rząd ogłosił program reform społecznych (m.in. 8-godzinny dzień pracy), swobody demokratyczne, zwołanie sejmu ustawodawczego.
- 10 listopada 1918 r. - powrót Józefa Piłsudskiego do Warszawy z twierdzy Magdeburskiej.
- 11 listopada 1918 r. - Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu naczelne dowództwo sił zbrojnych, a 14 listopada - pełnię władzy.
- W okresie od listopada 1918 r. do stycznia 1919 r. - działał rząd Jędrzeja Moraczewskiego (PPS). 22 listopada wydał on dekret o powołaniu urzędu Tymczasowego Naczelnika Państwa (został nim Józef Piłsudski). Zapowiedziano przeprowadzenie reform społecznych (8-godzinny dzień pracy, ubezpieczenia społeczne), reformy rolnej i nacjonalizacji. Ustalono demokratyczną ordynację do sejmu ustawodawczego. Na początku 1919 r. rząd Jędrzeja Moraczewskiego podał się do dymisji.
- Styczeń 1919 r. - powołano nowy rząd, na czele którego stanął Ignacy Jan Paderewski. Został on uznany przez lewicę, prawicę i mocarstwa zachodnie. Funkcjonował do końca 1919 r.
- 10 lutego 1919 r. - pierwsze posiedzenie Sejmu Ustawodawczego.
- 20 lutego 1919 r. - Sejm Ustawodawczy przyjął tymczasowe zasady ustroju Polski, tzw. Małą konstytucję.
Najważniejsze ośrodki władzy, które uformowały się na ziemiach polskich - charakterystyka.
- Rada Regencyjna - 7 X 1918 r. Rada Regencyjna wydała manifest, w którym zapowiedziała "utworzenie niepodległego państwa obejmującego wszystkie ziemie polskie, z dostępem do morza". Wydając ten dokument, Rada Regencyjna nie zyskała jednak sympatii rodaków, którzy dobrze pamiętali jej uległość wobec Niemców.
- Polska Komisja Likwidacyjna (PKL) - powołana została w Krakowie (Galicji). Na jej czele stanął Wincenty Witos.
- Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej - powstał w nocy z 6 na 7 XI 1918 r. w Lublinie. Utworzyli go działacze lewicy niepodległościowej: socjaliści i ludowcy. Jego premierem został Ignacy Daszyński. Ogłosił on powstanie państwa polskiego, zapowiedział reformy społeczne (m.in. wolne wybory) i zażądał rozwiązania Rady Regencyjnej. Wbrew intencjom, rząd Daszyńskiego nie stał się zaczątkiem władzy centralnej, nie uzyskał uznania innych ośrodków i przetrwał jedynie kilka dni.
Paulina Lipiec
Nauczycielka historii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

