Zmiany kulturowe i obyczajowe zachodzące w drugiej połowie XIX wieku:

• W II połowie XIX w. zaczęła się powoli zmieniać pozycja kobiet w ówczesnym społeczeństwie. Przedstawicielki płci pięknej uzyskały dostęp do edukacji, możliwość studiowania na uczelniach wyższych, w niektórych państwach przyznano im prawa wyborcze (do końca XIX w. prawo głosu w wyborach kobiety uzyskały w stanie Wyoming w USA i w Nowej Zelandii, a na początku XX w. także w Australii, Finlandii i Norwegii).
• W omawianym okresie narodziło się również nowe zjawisko, określane jako kultura masowa. Składały się na nią stosunkowo tanie sposoby spędzania wolnego czasu, dostępne nawet dla uboższych mieszkańców miast