• Przykłady oporu Polaków wobec germnizacji.

- Polacy przeciwstawiali się germanizacji, broniąc swojej polskości różnymi sposobami.

- Świadectwo swojego pochodzenia dawali pisarze, m.in. Henryk Sienkiewicz, który w swych wielkich powieściach historycznych przypominał o dawnym znaczeniu Rzeczpospolitej. W "Krzyżakach" pokazał zmagania Polaków z zakonem krzyżackim i wielkie zwycięstwo pod Grunwaldem. Było to szczególnie ważne wobec polityki germanizacyjnej Prusaków.

- Maria Konopnicka, oburzona pruskimi szykanami napisała "Rotę", w której występowała przeciwko germanizacji i ciemiężeniu Polaków.

- W 1901 roku polskie dzieci z Wrześni sprzeciwiły się odmawianiu modlitwy