Właścicielom ziemi zależało na lokowaniu nowych wsi i miast, ponieważ dzięki temu powiększali swoje dochody. Pola uprawiane przez chłopów pozostawały ich własnością, mogli je również przekazywać swoim spadkobiercom.

W XIII w. na polskich ziemiach rozpoczęła się akcja kolonizacyjna polegająca na sprowadzaniu osadników z Europy Zachodniej, początkowo głównie z Niemiec. Umowy pomiędzy osadnikami a panami feudalnymi były wzorowane na prawie obowiązującym w Niemczech, dlatego akcja osadnicza nosiła nazwę - kolonizacji na prawie niemieckim. 

Kolonizację na prawie niemickim popierali władcy piastowscy (m.in. Henryk Brodaty) oraz możnowładcy świeccy i kościelni. Przyczyniła się ona bowiem do intensywnego rozwoju gospodarczego.