Ruch egzekucyjny - ruch polityczny średniej szlachty w XVI wieku, którego głównym celem było przeprowadzenie reform państwa w dziedzinie sądownictwa, skarbowości i wojska oraz żądanie zwrotu bezprawnie przetrzymywanych przez magnaterię królewszczyzn.

- Królewszczyzny - czyli dobra / ziemie królewskie.

Postulaty ruchu egzekucyjnego:

• Zawarcie ściślejszej unii z Litwą;
• Zwrot królewszczyzn bezprawnie przetrzymywanych przez magnatów (magnateria bogaciła się na dochodach z królewszczyzn, a w skarbie państwa brakowało pieniędzy);