"Ojciec rodziny" - (z łac. pater familias) w starożytnym Rzymie był to mąż i ojciec, sprawujący dożywotnią władzę nad wszystkimi domownikami. Początkowo posiadał nawet prawo życia i śmierci w stosunku do żony, synów i ich rodzin, a także niewolników. W zakres jego władzy wchodziło: rozporządzanie całym majątkiem rodzinnym, utrzymywanie rodziny oraz decydowanie o życiu lub śmierci kolejnych dzieci. Nieprzyjęte do rodziny noworodki zazwyczaj porzucano w wyznaczonych miejscach, skąd zabierały je niepłodne kobiety albo co gorsza– - handlarze niewolników. Z czasem jednak władza "ojca rodziny" została ograniczona.