Kościół odegrał bardzo ważną rolę w procesie jednoczenia państwa polskiego. Metropolia gnieźnieńska była jedyną wspólną instytucją w podzielonym państwie, podległe jej biskupstwa łączyły w całość polskie ziemie. Głównym rzecznikiem zjednoczenia państwa ploskiego był arcybiskup gnieźnieński Jakub Świnka, który w rozbiciu dzielnicowym dostrzegał zagrożenie dla jedności Kościoła w Polsce. W 1285 r. na synodzie w Łęczycy zadecydował, że stanowiska kościelne mogą obejmować jedynie duchowni, którzy urodzili się w Polsce i znają język polski. Ponadto arcybiskup, zabiegał w kurii papieskiej o zgodę na koronację królewską. W 1295 r. po 219 latach na króla Polski został koronowany Przemysł II. Był to przełomowy moment w historii Polski. Monarcha umieścił wówczas na swojej pieczęci majestatycznej wizerunek orła w koronie oraz napis: "Reddidit ipse pronis victricia signa Polonis", co znaczy - "Sam Wszechpotężny zwrócił zwycięskie znaki Polakom".