Przyczyny polonizacji szlachty litewskiej, ruskiej oraz niemieckojęzycznej w dawnej Rzeczypospolitej:

• Rzeczpospolita XVI - wieku była państwem wielonarodowym. Obok siebie żyli wyznawcy różnych religii oraz przedstawiciele wielu narodowości: Polacy Rusini, Litwini, Niemcy, Ormianie oraz Tatarzy.
• Dzięki konfederacji warszawskiej zapewniono w Rzeczypospolitej tolerancję religijną oraz bezpieczeństwo, zdołano uniknąć wojen na tle religijnym.
• Zagwarantowano wieczysty pokój między katolikami a innowiercami mieszkającymi na polskich ziemiach.
• Niekatolickiej części szlachty umożliwiono sprawiedliwy dostęp do godności oraz urzędów państwowych.
• Tolerancyjną postawą odznaczał się Zygmunt August, który zwykł mówić, że jest tylko władcą ludzi, a nie ludzkich sumień.