Kozacy - zamieszkiwali bezludne stepy nad Dnieprem - zwane Dzikimi Polami. Zajmowali się głównie myślistwem, hodowlą, rybołówstwem, kupiectwem oraz rozbojem. Kozacy słynęli z odwagi, lecz przede wszystkim cenili wolność. Nie uznawali nad sobą żadnej władzy i nie chcieli dzielić losu ukraińskich chłopów będących poddanymi magnatów. Ich głównym źródłem dochodów były najazdy na ziemie Imperium Osmańskiego. W celu zdobycia bogatych łupów wyruszali na Morze Czarne, gdzie na swoich zwrotnych łodziach - czajkach - docierali do posiadłości tureckich oraz tatarskich i je rabowali. Okres największych sukcesów Kozaków zaporoskich przypada na początek XVII wieku.

Kozacy buntowali się przeciw Rzeczypospolitej, ponieważ polscy magnaci próbowali przekształcić ich w chłopów pańszczyźnianych. Ponadto Kozacy byli wyznawcami prawosławia, nie chcieli przyjąć postanowień unii brzeskiej.