Należy rozwiązać zadanie w następujący sposób:

a)

Litery A-D należy wpisać w następujące pola na wykresie:

Źródło grafiki: opracowanie własne.

 

Wyjaśnienie:

Powojenny wyż demograficzny miał miejsce po zakończeniu II wojny światowej (a więc po roku 1945). Wówczas rodziło się najwięcej dzieci w Polsce po odzyskaniu niepodległości - ilustruje to okres od 1950 do około 1960 roku, kiedy to liczba urodzeń (wykres zielony) sięgał niemal 800 tysięcy dzieci rocznie. Przy niewielkiej ilości zgonów (200-300 tysięcy) dawało to wysoki wyż demograficzny, nazywany także kompensacyjnym. Dlatego w pierwszym polu nad zielonym wykresem należy wpisać literę A.

Literą B należy oznaczyć okres niżu demograficznego związanego z pandemią COVID-19. Miał on miejsce w XXI wieku, dlatego też literę B należy wpisać w ostatnim polu, między rokiem 2015-2021.

Litera C to niż demograficzny związany z wchodzeniem w dorosłe życie mniej licznych roczników okresu okupacji, a więc 1939-1945. Osoby urodzone w tym czasie w okres dorosłego życia wchodziły około 1960-1970 roku, stąd też w tym czasie notowano znacznie niższa liczbę urodzeń (spadła ona poniżej 600 tysięcy rocznie). W miejscu tym należy więc wpisać literę C. Z kolei gdy liczne roczniki z wyżu kompensacyjnego (A) dorosły, zaczęły zakładać swoje rodziny, co widać w ponownym wzroście poziomu urodzeń między 1975 a 1985 rokiem. Nad tym okresem należy więc wpisać literę D, który oznaczać będzie wyż demograficzny będący echem powojennego wyżu demograficznego. 

 

b)

Przykładowe rozwiązanie:

Przykład roku, w którym odnotowano:

• dodatni przyrost naturalny: 1980
• ujemny przyrost naturalny: 2021

 

Wyjaśnienie:

Aby odczytać z wykresu dodatni przyrost naturalny, musimy wybrać taki rok, w którym liczba urodzeń (zielony wykres) była większa, niż liczba zgonów (czerwony wykres). Mamy więc do wyboru duży przedział czasu w zasadzie od 1946 aż do 1997 roku. Podanie jakiegokolwiek roku z tego przedziału będzie prawidłową odpowiedzią. I odwrotnie - podając rok, w którym przyrost naturalny jest ujemny, musimy zwrócić uwagę na to, aby w tym roku liczba zgonów (czerwony wykres) była większa niż liczba urodzeń (zielony wykres). Dobrym i bezpiecznym wyborem będzie tutaj przedział ostatnich kilku lat, a więc między 2019 a 2021, kiedy było to szczególnie dobrze widoczne.

 

c)

Jest to zadanie indywidualne, które każdy powinien rozwiązać samodzielnie, ponieważ w każdym przypadku rozwiązanie może być inne. Aby to ułatwić, poniżej przedstawiono przykładowe rozwiązanie:

W klasie 7 masz około 12 lat. Zakładając więc, że jest rok 2023 i urodziłeś / urodziłaś się w roku 2011, a Twoi rodzice w 1980 roku. Formułujemy przykładową odpowiedź i wniosek:

Urodziłem się w roku 2011. Wówczas urodziło się około 410 tysięcy dzieci. Moi rodzice natomiast przyszli na świat w roku 1980. Wówczas liczba urodzeń była znacznie większa i sięgnęła około 675 tysięcy.