Wyjaśnienie i rozwiązanie:

a)

1. Za zadanie mamy obliczyć wartość urodzeń na 1000 ludności w miastach i na wsi. Mamy ponadto daną liczbę ludności, liczbę zgonów na 1000 osób oraz przyrost naturalny na 1000 osób. Liczba zgonów na 1000 osób to współczynnik zgonów, a przyrost naturalny na 1000 osób to współczynnik przyrostu naturalnego. Liczbę urodzeń na 1000 osób, czyli współczynnik urodzeń wyprowadzimy ze wzoru na współczynnik przyrostu naturalnego:

$Wpn=Wu-Wz$  

gdzie:

Wpn - współczynnik urodzeń;

Wu - współczynnik urodzeń;

Wz - współczynnik zgonów.

 

2. Przekształcamy wzór tak, aby otrzymać wzór na współczynnik urodzeń:

$Wpn=Wu-Wz\mid +Wz$  

$Wu=Wpn+Wz$  

 

3. Podstawiamy dane dla miast:

$Wu=Wpn+Wz$  

$Wu=0,6+10,0$  

$Wu=10,6$  

 

4. Podstawiamy dane dla wsi:

$Wu=Wpn+Wz$  

$Wu=1,2+10,2$  

$Wu=11,4$  

 

5. Pozostaje nam teraz wpisanie wyliczonych wartości do tabeli (zostały one pogrubione i zamalowane na pomarańczowo):

Ludność miast i wsi	Miasta	Wieś
Ludność w mln osób	23,2	14,9
Urodzenia żywe (na 1000 ludności)	10,6	11,4
Zgony (na 1000 osób)	10,0	10,2
Przyrost naturalny (na 1000 osób)	0,6	1,2

 

b)

Przykładowe przyczyny różnic współczynnika urodzeń w miastach i na wsi w Polsce:

1. Wyższy współczynnik urodzeń na wsi wynika z bardziej tradycyjnego modelu rodziny (ciągle na wielu obszarach wiejskich popularny jest model rodziny wielodzietnej, w przeciwieństwie do obszarów miejskich, gdzie coraz częściej jest spotykany model rodziny 2+1).

2. Większa aktywność zawodowa kobiet w miastach, co wiąże się z przekładaniem decyzji o posiadaniu przez nie potomstwa.

3. Lepszy dostęp do metod planowania rodziny i środków antykoncepcyjnych na obszarach miejskich przekłada się także na niższy współczynnik urodzeń w porównaniu z obszarami wiejskimi.