Czynniki, które wywarły największy wpływ na współczesny układ sieci rzecznej w Polsce:

1. Zlodowacenie plejstoceńskie - główny czynnik powstania pradolin o przebiegu równoleżnikowym, współcześnie są one wykorzystywane m.in. przez Wartę;

2. Orogeneza alpejska - sprawiła, że najwyżej położone obszary znajdują się na południu naszego kraju (Karpaty), skąd w kierunku północnym płynie wiele rzek, m.in. Wisła, Dunajec czy też San;

3. Orogeneza hercyńska - doprowadziła do wypiętrzenia Sudetów, skąd wiele rzek płynie generalnie na północ i uchodzi do Odry;