Mechanizm działania łodzi podwodnej jest bardzo podobny do działania nurka Kartezjusza. W poprzednich zadaniach (jak i również na filmie) powiedzieliśmy, że w wyniku naciśnięcia butelki (zgodnie z prawem Pascala) zwiększa się ciśnieni, w wyniku czego, zmniejsza się objętość pęcherzyka powietrza wewnątrz nurka. Wówczas, do jego wnętrza wpływa więcej wody, co powoduje, że gęstość nurka rośnie — staje się większa od gęstości wody — dlatego też nurek tonie. Jednak, gdy ciśnienie maleje, to wówczas powietrze się rozszerza. Zwiększające swoją objętość powietrze wypiera wodę z nurka, co powoduje, że gęstość nurka maleje — nurek  zaczyna się wynurzać. Łódź podwodna działa analogicznie jak nurek — łódź ma do tego skonstruowane specjalne zbiorniki balastowe, do których wpuszczana lub wypuszczana jest woda.

• Gdy do zbiornika wpuszczona jest woda, to wówczas gęstość łodzi podwodnej rośnie (staje się większa od gęstości wody) — łódź się zanurza,
• Gdy woda jest wypychana (np. przez sprężone powietrze), to gęstość łodzi maleje — łódź się wynurza.

W obu przypadkach kluczowy jest ten sam mechanizm: zmiana gęstości obiektu pod wpływem zmiany objętości powietrza ciało tonie (zanurza się) lub unosi się (wypływa).