TREŚĆ:

Zadanie 11.

Pierwiastek o nazwie kopernik, oznaczony symbolem Cn, ma liczbę atomową $Z=112$. Izotop ²⁷⁷Cn tego pierwiastka został po raz pierwszy wytworzony w wyniku bombardowania ołowianej tarczy jonami cynku ⁷⁰Zn.

Kopernik ²⁷⁷Cn jest izotopem nietrwałym.

Uwaga: W zadaniach 11.1., 11.2., 11.3. skorzystaj z Wybranych wzorów i stałych fizykochemicznych na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki. W tych tablicach pierwiastek kopernik oznaczany jest jeszcze jako ₁₁₂Uub (ununbi).

Zadanie 11.1.

Poniżej przedstawiono schemat reakcji jądrowej, w wyniku której powstają jądro izotopu ²⁷⁷Cn oraz pewna cząstka.

Uzupełnij powyższy schemat tak, aby powstało równanie reakcji jądrowej. Wpisz w wykropkowane miejsca właściwe liczby atomowe oraz symbol lub nazwę cząstki, która powstaje w tej reakcji.

---

ROZWIĄZANIE:

 Uzasadnienie: 

Mamy uzupełnić zapis reakcji:

${}_{\text{...}}^{208}\text{Pb}+{}_{\text{...}}^{70}\text{Zn}\to {}_{\text{...}}^{277}\text{Cn}+\text{...}$  

Z treści zadania wynika, że:

${}_{\text{...}}^{277}\text{Cn}={}_{112}^{277}\text{Cn}$  

Korzystamy z układu okresowego pierwiastków:

${}_{\text{...}}^{208}\text{Pb}={}_{82}^{208}\text{Pb}$

${}_{\text{...}}^{70}\text{Zn}={}_{30}^{70}\text{Zn}$  

Zapiszmy równanie uzupełnione o otrzymane wielkości i wprowadźmy oznaczenie dla nieznanej cząstki:

${}_{82}^{208}\text{Pb}+{}_{30}^{70}\text{Zn}\to {}_{112}^{277}\text{Cn}+{}_Z^A\text{X}$  

Korzystając z zasady zachowania liczby nukleonów wyznaczamy liczbę masową szukanego pierwiastka:

$208+70=277+A$  

$278=277+A\mid -277$  

$1=A$  

$A=1$  

Wykorzystując zasadę zachowania ładunku elektrycznego wyznaczamy liczbę atomową szukanego pierwiastka:

$82+30=112+Z$  

$112=112+Z\mid -122$  

$0=Z$  

$Z=0$  

Cząstką o zerowej liczbie masowej i liczbie atomowej równej jeden jest neutron:

${}_Z^A\text{X}={}_0^{1}n$  

 Odpowiedź: 

Uzupełniamy równanie reakcji:

${}_{82}^{208}\text{Pb}+{}_{30}^{70}\text{Zn}\to {}_{112}^{277}\text{Cn}+\underset{\text{neutron}}{\underbrace{{}_0^{1}n}}$