Uzasadnienie:
Zauważmy, że na ciało pływające w cieczy (lub gazie) działają dwie siły:
▶ siła ciężkości zwrócona w dół:
▶ siła wyporu cieczy (lub gazu) zwrócona w górę:
Jeżeli siła ciężkości jest równoważona przez siłę wyporu cieczy to ciało pływa częściowo lub całkowicie zanurzone w cieczy:
Jednak jeżeli ciężar ciała ma większą wartość od wartości siły wyporu to ciało będzie tonąć:
Znając wzory na wartości poszczególnych sił możemy opisać warunek tonięcia lub pływania inaczej. Skupmy się teraz na opisaniu wzorów na poszczególne wartości sił.
Wartość siły ciężkości opisujemy wzorem:
gdzie:
- wartość siły ciężkości,
- masa ciała,
- wartość przyspieszenia ziemskiego.
Masę ciała możemy opisać za pomocą gęstości i objętości wzorem:
gdzie:
- masa ciała,
- gęstość ciała,
- objętość ciała.
Wówczas:
Teraz przejdźmy do wartości siły wyporu. Z prawa Archimedesa wiemy, że wartość siły wyporu jest równa wartości siły ciężkości wypartej cieczy:
Wówczas:
gdzie:
- gęstość cieczy (lub gazu),
- objętość wypartej cieczy (lub gazu),
- wartość przyspieszenia ziemskiego.
Objętość wypartej cieczy jest równa zanurzonej objętości ciała. W treści zadania powiedziane jest o pływaniu ciała w wodzie lub tonięciu, czyli możemy przyjąć, że w jednym jak i drugim przypadku ciało jest całkowicie zanurzone w cieczy. Oznacza to, że objętość wypartej cieczy jest równa objętości zanurzonego ciała:
Wówczas wzór na wartość siły wyporu przyjmuję postać:
Zapiszmy wzór na wartość siły ciężkości ciała zanurzonego w cieczy:
Widzimy, że wzory te różnią się jedynie gęstością, zatem warunek pływania ciała całkowicie zanurzonego w cieczy oraz warunek tonięcia ciała jest związany z gęstościami cieczy i ciała. Jeżeli ciało jest całkowicie zanurzone w cieczy to wówczas wartość siły wyporu cieczy jest równa wartości siły ciężkości ciała, ponieważ siła wyporu cieczy równoważy siłę ciężkości ciała:
Wyciągamy z tego wniosek, że jeżeli chcemy, żeby ciało pływało w cieczy całkowicie zanurzone to gęstości cieczy i ciała muszą być takie same.
Jeżeli ciężar ciała ma większą wartość od wartości siły wyporu to ciało będzie tonąć:
Jeżeli chcemy, żeby ciało zatonęło to gęstość ciała musi być większa od gęstości cieczy. Co więcej, widzimy, że masa ciała nie ma wpływu na zanurzenie ciała, ale gęstość.
Odpowiedź:
Uzupełniamy tabelę:
| które pływa w wodzie | które pływa w wodzie | |
| Ciało o małej masie | Ciało o małej masie pływa w wodzie, czyli jego gęstość jest mniejsza od gęstości wody. | Ciało o małej masie tonie w wodzie, czyli jego gęstość jest większa od gęstości wody. |
| Ciało o dużej masie | Ciało o dużej masie pływa w wodzie, czyli jego gęstość jest mniejsza od gęstości wody. | Ciało o dużej masie tonie w wodzie, czyli jego gęstość jest większa od gęstości wody. |
Ola Wołoszyn
Nauczycielka fizyki
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

