Przypisy to objaśnienia lub komentarze, względnie jakieś uwagi, które dodaje się do tekstu głównego. Choć są ważne, to jednak nie tak ważne, jak tekst główny. Filozof z przełomu XIX i XX wieku - Alfred Whitehead - stwierdził, że cała filozofia jest niczym innym, jak zbiorem przypisów (komentarzy) do pism Platona. Podkreślił tym samym wielką rolę, jaką w dziejach myśli ludzkiej odegrał Platon. Opracował on bowiem pierwszy kompletny system filozoficzny, wyjaśniający wszystkie ważne obszary rzeczywistości, a to sprawiło, że późniejsi filozofowie musieli się do jego poglądów odwoływać, choćby nawet były to odwołania mocno krytyczne.
W szczególności ważni filozofowie nowożytni - Kartezjusz, George Berkeley i Georg W. F. Hegel - przejęli od Platona koncept, zgodnie z którym utrzymuje się, że rzeczywistość podzielona jest na dwie zasadnicze sfery: duchową oraz materialną.
Kartezjusz, podobnie jak Platon, wyznawał racjonalizm rozumiany jako stanowisko dające prymat refleksji intelektualnej i rozumowi nad doświadczeniem zmysłowym. Kartezjusz poszukiwał fundamentu wiedzy pewnej i znalazł go dzięki metodycznemu wątpieniu w sferze myślenia („Myślę, więc jestem” - Cogito ergo sum).
Berkeley zanegował istnienie świata materialnego i uznał, że naprawdę istnieją tylko umysły i to, co te umysły postrzegają jako doznania zmysłowe, obrazy, wyobrażenia i impresje, zwane przez tego irlandzkiego filozofa „ideami”. Istnieć to tyle, co być postrzeganym - głosił Berkeley.
Hegel również inspirował się myślą Platona, ale zarazem polemizował z nią. Otóż wedle Hegla pierwotną substancją wszystkich bytów jest duch. Jednak dla Hegla ten duch jest od samego początku zmienny. Jego zmienność jest wcześniejsza niż niezmienne pojęcia rozumu. Duch - wedle Hegla - przechodzi przez kolejne szczeble, na których zyskuje coraz większą samowiedzę i samoświadomość, rozpoznając w końcu samego siebie i docierając do prawdy o sobie.
Marcin Murzyn
Nauczyciel filozofii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

