Przykładem myśliciela, który dokonał krytyki kryteriów poznania i postawił na sceptycyzm jako najbardziej adekwatną koncepcję filozoficzną oraz postawę życiową, był Sekstus Empiryk - lekarz i filozof działający w Atenach i Aleksandrii na przełomie II i III wieku n.e.
Uznał on, że nie ma adekwatnego kryterium, które pozwoliłoby człowiekowi zweryfikować prawdziwość jego wiedzy i orzec z asercją o jej prawdziwości.
Po pierwsze, kryterium takim nie może być sam człowiek, ponieważ nie znamy w pełni naszych możliwości poznawczych. Sekstus Empiryk zauważał, że mimo wezwania Sokratesa: „Poznaj samego siebie”, choć upływa coraz więcej czasu, nie przybliżamy się za bardzo do odpowiedzi na najbardziej nurtujące nas pytania. Nasze możliwości poznawcze są ograniczone.
Po drugie, kryterium nie może być ludzki umysł. Umysł nie pozwala wszakże orzec, czy poznaje coś zewnętrznego, czy jedynie swoje stany wewnętrzne.
Po trzecie, właściwym kryterium nie może być też wyobraźnia, ponieważ bywa, że wytwarza imaginacje nieoparte na wrażeniach, jak choćby podczas snu.
Ludzkie postrzeganie rzeczywistości można zatem uznać za względne, uzależnione od okoliczności. Do tego znane są złudzenia poznawcze, zatem trudno byłoby również ufać w pełni doświadczeniu zmysłowemu.
Marcin Murzyn
Nauczyciel filozofii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

