Spór monizmu z pluralizmem dotyczy kontrowersji, czy w świecie występuje tylko jedna zasada, czy też jest tych zasad wiele. W skrócie, moniści są zwolennikami jedności, a pluraliści - wielości.

W świetle monizmu cała rzeczywistość sprowadza się do jednego czynnika, względnie do przekształceń tegoż czynnika. Natomiast w pluralizmie zakłada się, że istnieje wielość bytów, względnie wielość rodzajów lub kategorii bytów.