Pojęcie Opatrzności może kojarzyć się przede wszystkim z rozważaniami teologicznymi. W kontekście religijno-teologicznym Opatrzność to ciągła troska wszechwiedzącego i wszechmocnego Boga o rzeczy stworzone, w związku z którą Bóg kieruje wydarzeniami w świecie i poszczególnymi jednostkami, dążąc do tego, aby zrealizowały swój ostateczny cel. Tak rozumiana Opatrzność może być interpretowana jako wyraz miłości, mądrości i dobroci Boga. Bywa jednak trudna do pogodzenia z dostrzeganym w świecie złem. Można bowiem pytać, jak to się dzieje, że z jednej strony, wszechwiedzący i wszechmocny Bóg kieruje światem, a z drugiej strony, w świecie tym dzieje się tyle zła?

Wyłożoną wyżej skrótowo koncepcję Opatrzności odrzucają przede wszystkim ateiści, którzy negują realne istnienie Boga, a także deiści, którzy twierdzą, że Bóg co prawda stworzył świat, ale po stworzeniu nie ingeruje w jego dzieje. Wiarę w Opatrzność przyjmują zazwyczaj zwolennicy tradycyjnego teizmu, jakkolwiek mogą między nimi toczyć się dyskusje odnośnie zakresu działania Opatrzności, w związku z czym wysuwają różne propozycje pogodzenia Opatrzności z występowaniem wolności jednostki.

Uznawanie Opatrzności kierującej światem nie musi jednak wiązać się z wiarą w osobowego Boga, jak u wyznawców religii monoteistycznych, takich jak judaizm, chrześcijaństwo czy islam. Przykładem mogą być stoicy, którzy Opatrzność wiązali z istnieniem we wszechświecie rozumnej siły, zwanej logosem, odpowiadającej za uporządkowanie kosmosu i panujący w nim ład.