Wzór półstrukturalny alkenu:
![]() |
Wyjaśnienie:
Reakcje alkenów z KMnO4 w kwasowym środowisku prowadzą do rozerwania wiązania podwójnego oraz do powstania:
- CO2, gdy węgiel, przy wiązaniu podwójnym jest połączony z dwoma atomami wodoru,
- kwasu karboksylowego R-COOH, gdy węgiel tworzący wiązanie podwójne jest połączony z jednym atomem wodoru i grupą R.
- ketonu R1(CO)R2, gdy węgiel tworzący wiązanie podwójne jest połączony z dwiema grupami: R1 oraz R2.
Pierwszym produktem reakcji jest kwas etanowy. Drugim produktem musi zatem być keton (drugi produkt należy do innego szeregu homologicznego), który posiada dwukrotnie więcej atomów węgla. Jest nim więc butanon. Poniżej znajduje się schemat reakcji alkenu z zakwaszonym roztworem KMnO4:

Szukanym alkenem jest 3-metylopent-2-en. Wiemy, że utlenianiu poddano alken o konfiguracji E, więc jest nim (2E)-3-metylopent-2-en.
Poniżej przypominamy najważniejsze informacje dotyczące określania konfiguracji E/Z alkenów:
Alkeny, które przy atomach węgla, które tworzą wiązanie podwójne, posiadają parę różnych podstawników, tworzą izomery typu E/Z. Konformacja E powstaje, gdy podstawniki o większej wartości ułożone są po różnych stronach wiązania podwójnego ("po jego przekątnej"). Jeżeli podstawniki o większej ważności znajdują się po tej samej stronie wiązania podwójnego (oba na górze lub oba na dole) to przypisuje im się konformację Z.
"Ważność" podstawników określa się według poniższych zasad:
1) Atom o większej liczbie atomowej jest "ważniejszy" od atomu o mniejszej liczbie atomowej. Przykłady:
- grupa -OH jest ważniejsza od grupy -NH2 (tlen ma większą liczbę atomową od azotu).
- grupa -NH2 jest ważniejsza od grupy -CH3 (azot ma większą liczbę atomową od węgla).
- grupa -CH3 jest ważniejsza od atomu wodoru -H (węgiel ma większą liczbę atomową od wodoru).
2) Jeżeli w dwóch podstawnikach atomy przyłączone do atomu węgla tworzącego wiązanie podwójne, są takie same, analizuje się kolejne atomy znajdujące w podstawnikach. Przykłady:
- grupa -CH2CH3 jest ważniejsza od grupy -CH3 (drugi atom węgla w grupie -C2H5 ma większą liczbę atomową od atomów wodoru w grupie -CH3).
- grupa -CH2NH2 jest ważniejsza od grupy -CH2CH2CH3 (atom azotu ma większą liczbę atomową od atomu węgla).
3) Jeżeli w podstawniku występuje wiązanie wielokrotne (podwójne, potrójne) traktuje się tak jakbyśmy mieli do czynienia z kilkoma (dwoma, trzema) wiązaniami pojedynczymi z danym atomem.
Kamil Kwiatkowski
Nauczyciel chemii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.


