| kwas jabłkowy | kwas mlekowy | |
| stopień utlenienia 3 atomu węgla | -II | -III |
| liczba atomów węgla o hybrydyzacji orbitali walencyjnych typu: |
||
| sp2 | 2 | 1 |
| sp3 | 2 | 2 |
Wyjaśnienie:
W kwasach karboksylowych grupa karboksylowa ma zawsze atom węgla z nr 1. Poniżej przedstawiono schemat reakcji z ponumerowanymi atomami węgla:

W kwasie jabłkowy atomy węgla numerujemy od tej grupy karboksylowej, która jest bliższa grupie -OH.
Reguły dotyczące stopni utlenienia:
- Suma stopni utlenienia wszystkich atomów w obojętnym związku jest równa 0.
- Suma stopni utlenienia wszystkich atomów w jonie jest równa ładunkowi tego jonu.
- Pierwiastki w stanie wolnym mają stopień utlenienia równy 0.
- Tlen w związkach przyjmuje zwykle -II stopień utlenienia (w H2O2 -I, a w OF2 +II).
- Wodór w związkach przyjmuje zwykle +I stopień utlenienia (w wodorkach metali -I).
- Metale w związkach przyjmują dodatnie stopnie utlenienia równe ich wartościowości
- W przypadku związków zawierających dwa pierwiastki, pierwiastek o wyższej elektroujemności ma ujemny stopień utlenienia, a pierwiastek o niższej elektroujemności ma dodatni stopień utlenienia.
Związki organiczne
Stopnie utlenienia atomów węgla w związkach organicznych ustalamy zgodnie z poniższymi zasadami:
- Każdy atom węgla rozpatrujemy osobno.
- Suma stopni utlenienia podstawników oraz atomu węgla jest równa zero (w przypadku jonu jest równa ładunkowi tego jonu)
Inną metodą obliczenia stopnia utlenienia węgla jest określenie ile elektronów węgiel "traci", a ile "zyskuje" od podstawników:
- Atomy o większej elektroujemności od węgla, np. O, N "zabierają" od niego tyle elektronów ile wynosi krotność wiązania (2 elektrony przez wiązanie podwójne lub koordynacyjne, 1 elektron przez pojedyncze).
- Atomy o mniejszej elektroujemności od węgla, np. H "dostarczają" do niego elektrony.
Gdy sumarycznie atom węgla "stracił" 2 elektrony to jego stopień utlenienia wynosi +II.
Gdy sumarycznie atom węgla "zyskał" 1 elektron to jego stopień utlenienia wynosi -I.
Hybrydyzację najłatwiej określić dodając do siebie liczbę wolnych par elektronowych danego atomu oraz liczbę dołączonych do niego podstawników. Od sumy tych dwóch czynników zależy typ hybrydyzacji.
| Suma wolnych par elektronowych atomu oraz liczby jego podstawników | Hybrydyzacja |
| 2 | sp (dygonalna) |
| 3 | sp2 (trygonalna) |
| 4 | sp3 (tetraedryczna) |
Piotr Kuczyński
Nauczyciel chemii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

