Rozwiązanie:

1.

Rozcieńczony roztwór kwasu azotowego(V):

barwa roztworu przed reakcją: bezbarwny,

barwa roztworu po reakcji: niebieski,

dodatkowy objaw: wydzielający się bezbarwny gaz, który brunatnieje w powietrzu.

 

Roztwór azotanu(V) srebra:

barwa roztworu przed reakcją: bezbarwny,

barwa roztworu po reakcji: niebieski.

 

2.

Rozcieńczony roztwór kwasu azotowego(V):

$3\mathrm{Cu}+8\mathrm{H}{}_3\mathrm{O}{}^{+}+2\mathrm{NO}{}_3{}^{-}\to 3\mathrm{Cu}{}^{2+}+2\mathrm{NO}+12\mathrm{H}{}_2\mathrm{O}$

Roztwór azotanu(V) srebra:

$\mathrm{Cu}+2\mathrm{Ag}{}^{+}\to \mathrm{Cu}{}^{2+}+2\mathrm{Ag}$

 

 

---

Wyjaśnienie:

Miedź reaguje z mocnym kwasem utleniającym, jakim jest kwas azotowy(V). W wyniku reakcji z rozcieńczonym roztworem tego kwasu miedź utlenia się (ze stopnia utlenienia 0 na +II), a jony azotanowe(V) ulegają redukcji do bezbarwnego tlenku azotu(II), który w powietrzu utlenia się do brunatnego tlenku azotu(IV).

$\stackrel{\text{0}}{\mathrm{Cu}}\to \mathrm{Cu}{}^{2+}+2\mathrm{e}{}^{-}|\cdot 3$

$\stackrel{\text{V}}{\mathrm{N}}+3\mathrm{e}{}^{-}\to \stackrel{\text{II}}{\mathrm{N}}|\cdot 2$

W przypadku uzgadniania reakcji redoks w zapisie jonowym, należy pamiętać zapisaniu środowiska reakcji (jony H₃O⁺ oraz H₂O) i o uzgodnieniu ładunków po obu stronach równania.

Miedź wyprze srebro z jego soli (azotanu(V) srebra), ponieważ jest metalem aktywniejszym. W tym procesie redoks: miedź utleni się więc ze stopnia utlenienia 0 na +II, srebro natomiast zredukuje - przechodząc z +I na 0 stopień utlenienia.

Roztwory obu doświadczeń po reakcji są niebieskie, ponieważ obecne są w nich jony Cu²⁺.