Komórki charakteryzujące się wysokim tempem syntezy białek, np. komórki trzustki, zawierają szczególnie dużo rybosomów. Takie komórki mają również dobrze widoczne aktywne jąderka oraz liczne mitochondria. Część rybosomów jest zawieszona w cytozolu komórki, a część przyłącza się do cytozolowej powierzchni błon siateczki śródplazmatycznej. Rybosomy występują również w matriks mitochondriów.

1.1. Wykaż związek między obecnością licznych rybosomów w komórkach trzustki a obecnością dobrze widocznych jąderek w jej komórkach.

1.2. Wyjaśnij, dlaczego w komórkach trzustki znaczna część białek jest syntetyzowana na rybosomach przyłączonych do siateczki śródplazmatycznej, a nie jest – na rybosomach w cytozolu. W odpowiedzi uwzględnij funkcję trzustki w organizmie i funkcję szorstkiej siateczki śródplazmatycznej w komórce.

1.3. Określ, na czym polega różnica między rybosomami występującymi w cytozolu a rybosomami występującymi w matriks mitochondriów komórek trzustki. W odpowiedzi porównaj oba typy rybosomów. 

---

 

Rozwiązanie:

1.1. Jąderka odpowiedzialne są za syntezę rRNA, z których zbudowane są rybosomy. Obecność dobrze widocznych jąderek w komórkach trzustki świadczy o wytwarzaniu dużej ilości rRNA, które buduje liczne rybosomy.

1.2. Znaczna część białek jest syntetyzowana na rybosomach przyłączonych do siateczki śródplazmatycznej, ponieważ trzustka jest gruczołem, która produkuje enzymy trawienne oraz hormony działające na inne narządy niż trzustka. Dzięki temu, że białka wchodzące w skład enzymów trawiennych i hormonów trzustki syntetyzowane są na siateczce śródplazmatycznej szorstkiej mogą być łatwo transportowane poza komórki trzustki, ponieważ siateczka śródplazmatyczna odpowiada za syntezę białek przeznaczonych na eksport. 

1.3. Różnica między rybosomami występującymi w cytozolu a rybosomami występującymi w matriks mitochondriów komórek trzustki polega na tym, że rybosomy znajdujące się w cytozolu są większe i mają stałą sedymentacji równą 80s, z kolei rybosomy znajdujące się w matriks mitochondrium są mniejsze i podobne do tych, które występują z komórkach prokariotycznych. Ich stała sedymentacji wynosi 70s.