Autorzy:Joanna Stawarz, Urszula Depczyk

Wydawnictwo:Nowa Era

Rok wydania:2015

Wykonaj polecenia. 4.57 gwiazdek na podstawie 7 opinii
  1. Gimnazjum
  2. 1 Klasa
  3. Biologia

a) należy zaznaczyć:

  • pojawiają się jako pierwsze w miejscach, w których nie występują inne rośliny
  • przekształcając podłoże, umożliwiają osiedlenie się roślin bardziej wymagających

Uwaga: pozostałe stwierdzenia także dotyczą mszaków, ale nie określają ich roli jako organizmów pionierskich.

 

b) Cechą charakterystyczną mszaków jest wchłanianie i zatrzymywanie wody przez listki, dzięki temu podczas intensywnych opadów mszaki zapobiegają powodziom i wypłukaniu gleby. Podczas upałów natomiast woda z listków paruje, co przyczynia się do zwiększenia opadów i chroni glebę przed wysuszeniem.

 

c) wybierz dwa spośród podanych przykładów:

  • są organizmami pionierskimi, przygotowują podłoże dla innych, bardziej wyspecjalizowanych roślin
  • uczestniczą w tworzeniu gleby i chronią glebę przed erozją
  • współtworzą runo leśne, które wraz z ściółką jest środowiskiem życia dla innych zwierząt
  • mogą być pożywieniem, głównie dla ptaków - żywią się nimi niektóre północnoamerykańskie gatunki ptaków z rodziny bażantowatych czy karibu
  • niekorzystne znaczenie polega na zachwaszczaniu ubogich łąk i pastwisk. Prowadzi to do  wypierania użytkowych roślin łąkowych - utrudnia to dostęp powietrza do gleby i przyczynia się do jej zakwaszenia. Mszaki zatrzymując duże ilości wody mogą przyczyniać się do zabagnienia terenu.

d) wybierz conajmniej dwa spośród podanych przykładów:

  • borowina - to substancja lecznicza powstała na bazie szczątków mszaków i wykazująca aktywność chemiczną i właściwości lecznicze. Wykorzystywana jest w reumatologii, dermatologii, ginekologii, okulistyce, ortopedii czy stomatologii.
  • rozwój torfowisk, z których pozyskuje się torf. Torf wykorzystywany jest:

    • w lecznictwie: do okładów oraz w produkcji preparatów medycznych;
    • w ogrodnictwie: jako składnik ziemi kwiatowej;
    • w kosmetologii: jako składnik kosmetyków;
    • w gospodarstwach domowych: jako materiał opałowy

  • organizmy niektórych gatunków mszaków gromadzą szkodliwe substancje, przez co mogą być wykorzystywane do oczyszczania środowiska a także do określenia poziomu zanieczyszczeń środowiska
  • jednen z gatunków mszaków tj. Physcomitrella patens wykorzystywany jest do produkcji czynnika krzepnięcia krwi IX niezbędnego do leczenia hemofilii; prowadzone są także badania nad wytwarzaniem ludzkich białek przez ten gatunek
  • mszaki wykorzystywane są także do projektowania ogrodów i miniatur krajobrazów
  • za ich pomocą można wyznaczać kierunki świata - mech porasta zwykle północną stronę pni drzew czy kamieni
  • w niektórych krajach produkuje się specjalne konstrukcje tzw. zielonych dachów, na które przeznaczone są specjalne maty z mchów. "Zielone dachy" znakomicie wyrównują temperaturę, zwiększają ognioodporność dachu, stanowią naturalną barierą dźwiękową, a dodatkowo powodują oczyszczanie atmosfery z zanieczyszczeń
  • dawniej wykorzystywano je do osuszania i uszczelniania budynków