Niezawisłość sędziów oznacza, że sędziowie orzekają wyłącznie na podstawie prawa i własnego sumienia, bez nacisków ze strony polityków, przełożonych czy opinii publicznej. Nie mogą być odwołani, przeniesieni ani ukarani za treść wydanego wyroku.

Niezależność sądów to zasada, że sądy jako instytucje są odrębne od innych władz - ustawodawczej i wykonawczej - i nie podlegają ich wpływowi.

W skrócie: niezawisłość chroni sędziego, a niezależność - cały sąd. Obie zasady mają gwarantować sprawiedliwe i bezstronne orzekanie.