Rozwiązanie 1.:

1.

Nawiązując do przytoczonego tekstu, należy stwierdzić, że racja stanu to przedkładanie interesu państwa ponad interesy partykularne, związane z podejmowaniem działań na rzecz umacniania struktur państwowych tak w wymiarze zewnętrznym, jak i wewnętrznym. Racja stanu wiąże się z aktywnością zmierzającą do umacniania siły, prestiżu i skuteczności państwa na arenie międzynarodowej. Jest robieniem wszystkiego, co przysługuje się dobremu imieniu państwa.

2.

Konstytucja RP w artykułach 82-86 wyznacza obywatelskie obowiązki, do których należą przede wszystkim:

• wierność Rzeczypospolitej Polskiej oraz troska o dobro wspólne (artykuł 82),
• przestrzeganie prawa Rzeczypospolitej Polskiej (artykuł 83),
• ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie (artykuł 84),
• obrona Ojczyzny (artykuł 85),
• dbałość o stan środowiska i ponoszenie odpowiedzialności za spowodowane przez siebie jego pogorszenie (artykuł 86).

Choć w przywołanych artykułach polskiej ustawy zasadniczej nie wspomina się wprost o racji stanu, to jednak wydaje się, że w pewnym sensie Konstytucja RP wyznacza minimum powinności obywatelskich. Przez obowiązek wierności państwu polskiemu czy obowiązek przestrzegania prawa polskiego, każdy obywatel RP musi w pewnym zakresie troszczyć się o rację stanu.

Poza tymi wymogami leży całe spektrum tego, co może robić on na rzecz polskiej racji stanu dodatkowo. Aby czynnie zabiegać o polską rację stanu, trzeba działać w wymiarze społecznym i politycznym, przyczyniając się do wzrostu siły państwa polskiego i budowę jego lepszej pozycji w świecie. Działaniami takimi mogą być - przykładowo - sumiennie realizowana służba dyplomatyczna na rzecz Rzeczypospolitej Polskiej czy aktywność w polityce krajowej.

3.

Autor tekstu postawił pytanie o to, gdzie leży polska racja stanu? Próbując odpowiedzieć na to pytanie, należy stwierdzić, że polska racja stanu wiąże się z podejmowaniem działań wzmacniających struktury państwowe, zarówno w wymiarze wewnętrznym, jak i zewnętrznym. Zabieganie o polską rację stanu polega na przyczynianiu się do tego, aby Polska stawała się państwem silniejszym, cieszącym się większym prestiżem na arenie międzynarodowej i skuteczniej działającym w polityce zagranicznej. Nawiązując do przytoczonego tekstu, trzeba uznać, że racja stanu polega na realizowaniu polityki, która wolna jest od braku odpowiedzialności, braku umiaru i braku roztropności. Aby realizować polską rację stanu, potrzebne jest zabieganie o międzynarodową kooperację w stopniu niezbędnym do rozwoju kraju. Racja stanu każdego państwa - w tym Polski - leży tam, gdzie kończy się myślenie naznaczone egoizmem i partykularyzmem, a gdzie zaczyna się przedkładanie nad interes własny i partyjny dobra całego państwa.

 

Rozwiązanie 2.:

1.

W oparciu o przytoczony tekst można stwierdzić, że racja stanu to stawianie interesu państwa ponad wszystkimi innymi interesami, które mogą uchodzić za partykularne. Ktoś, kto postępuje zgodnie z racją stanu, zabiega o to, aby struktury jego państwa umacniały się zarówno w wymiarze wewnętrznym, jak i zewnętrznym.

2.

Konstytucja RP w artykułach 82-86 wskazuje na kilka głównych obywatelskich obowiązków, do których zaliczają się:

• wierność Rzeczypospolitej Polskiej oraz troska o dobro wspólne (artykuł 82),
• przestrzeganie prawa Rzeczypospolitej Polskiej (artykuł 83),
• ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie (artykuł 84),
• obrona Ojczyzny (artykuł 85),
• dbałość o stan środowiska i ponoszenie odpowiedzialności za spowodowane przez siebie jego pogorszenie (artykuł 86).

Zatem w zakresie tych spraw obywatel RP musi utożsamiać się z polską racją stanu, o ile chce uniknąć problemów z prawem. Robienie czegoś oprócz tego, a co przyczynia się do wzmacniania potencjału, siły i prestiżu Polski, należy do tego, co obywatel RP może zrobić na rzecz wzmacniania polskiej racji stanu, choć nie musi.

3.

Autor tekstu zadał pytanie o to, gdzie leży polska racja stanu? Wydaje się, że polską racją stanu jest działanie na rzecz tego, aby Polska rosła w siłę i stawała się krajem coraz bardziej dostatnim, o wysokim poziomie życia obywateli. Polską racją stanu jest więc zabieganie o rozwój gospodarki, kultury, nauki i sztuki. Wszystkie działania, które przyczyniają się do w miarę równomiernego bogacenia się wszystkich obywateli, leżą więc w interesie Polski. Jeśli obywatele polscy będą silni i zadowoleni z życia w przyjaznym kraju, to jednocześnie wzrośnie bezpieczeństwo wewnętrzne i zewnętrzne państwa. Bez nadmiernych dysproporcji majątkowych i dochodowych między ludźmi w kraju może panować ład i narodowa zgoda. Zadowoleni obywatele chętniej będą też bronić swojego państwa w razie zagrożenia zewnętrznego. Droga do walki o polską rację stanu wiedzie więc przez wzmacnianie zamożności wszystkich Polaków.