Naczelne zasady ustrojowe:

• suwerenności narodu  (art. 4) - obywatele tworzący naród są źródłem wszelkiej władzy i mogą podejmować decyzje dotyczące najważniejszych spraw względem państwa i ogółu społeczeństw,
• przedstawicielskości (art. 10) - obowiązuje zakaz sprawowania dziedzicznej i dożywotniej władzy, ponieważ władza wybierana jest w wyborach, zatem należy ona do narodu. Nie można przekazać władzy potomstwu w formie dziedziczenia, ponieważ można ją nabyć jedynie poprzez wygranie wyborów. Naród wybiera swojego przedstawiciela, który przez określony czas pełni funkcje rządzące. 
• demokratycznego państwa prawa (art. 2) - organy państwa działają na podstawie i w granicach prawa. 
• pluralizmu polityczny (art. 11)- zapewnia możliwość działania partiom politycznym, reprezentującym różne ideologie i polityczne programy.
• trójpodziału władzy (art. 10)- funkcjonowanie obok siebie władzy wykonawczej, ustawodawczej, sądowniczej.
• konstytucjonalizmu (art. 8) - polega na tym, że wszystkie organy państwowe (sprawujące władzę) zobligowane są do przestrzegania przepisów Konstytucji. Zgodnie z tą zasadą organy państwowe nie mogą przekraczać swoich uprawnień oraz naruszać praw obywatelskich przyznanych na mocy Ustawy Zasadniczej. 
• godność człowieka (art. 30) - stanowi źródło praw praw człowieka i przypisana jest każdemu człowiekowi. 
• pomocniczość (art. 167) - gdy jednostki samorządowe są samodzielne, ale organy państwowe mogą im pomagać w wypełnianiu nałożonych na nich zadań.  
• samorządność (art. 15) - związana jest z przekazywaniem części kompetencji przez władzę centralną jednostkom samorządowym. Fundamentu tej zasady należy poszukiwać w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a dokładnie w jej art. 15, w którym czytamy, że „ustrój terytorialny Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia decentralizację władzy publicznej”. Tym samym samorządy otrzymują możliwość podejmowania samodzielnych decyzji w graniach przewidzianych prawem. Z kolei zasada pomocniczości polega na tym, że jednostki samorządu terytorialnego są samodzielne w zakresie działań podlegających ich kompetencji, ale inne podmioty (w tym władza centralna) mogą w określonych granicach pomagać im w wypełnianiu nałożonych na nich zadań.
• społeczeństwo obywatelskie (art. 58) - w jego ramach ma miejsce ugruntowanie postaw demokratycznych, aktywności obywatelskiej, funkcjonowanie organizacji społecznych, działają  rozwinięte samorządy oraz niezależne środki masowego przekazu. Przykład: społeczeństwo amerykańskie, w ramach którego istnieje wiele organizacji pożytku publicznego, rozwija się demokracja oraz ludzie podejmują szereg działań w celu poprawy losu swojej wspólnoty czy też całego społeczeństwa.